Jump to content

Rūsia

Mai Wikipedia
Lepupalika o Rūsia
Российская Федерация
Flag Hōʻailona no ke kūlana
Hae Hōʻailona no ke kūlana
Mele aupuni: Государственный гимн Российской Федерации
Waihona:National Anthem of Russia (2000), instrumental, one verse.ffvbyrefvogg
Palapala
Palapala
Kapikala Mokekao
Kūlanahale nui loa Mokekao
ʻŌlelo kūhelu ʻŌlelo Lūkini
Aupuni Lepupalika
- Pelekikena Vladimir Putin
- Kuhina Nui Mikhail Mishustin
ʻAlea
  - Huinanui 17 125 191

17 098 246 (pae ʻia 1)

  - Wai (%) 13
Helu kanaka
  - Huinanui 146 748 590 (pae ʻia 9)
Kālā Ruble Lūkini (₽, RUB)
Kāʻei hola UTC+2 — UTC+12
Pāʻālua kelepona +7, 8

He kaumokuʻāina ʻo Rūsia, a i ʻole Lūkia (lūk.: Росси́я), ala Pekelala o Rūsia (lūk.: Росси́йская Федера́ция) — ma ʻEulopa a me ʻĀkia. ʻO Mokekao ke kapikala o Rūsia.[1] Wokel 2017, ʻāpana aku la sīuakawa ke: Mokekao, Pikeni, Nowokinisi, Lekanekinuki, Alaunōni, Kakan, Kelakini, Sama, Omsk, Lōwau Dūnal, Uf, Krasnokali, Pēm, Wolonei a me ka Wolokal.

Ua hoʻouku kaua ʻo Lūkia me ʻUkelena mai ka makahiki 2022.[2]

Wokel 682 nekemāma i ke lepupalika namalāmana mea haiamalapā kemeanāpalaiki mea i ka helu. Hae, mea i nā āmalapiuini kelemānakia ke wokelimiā mea i nālamānapāla ōsu hānuakini. Nekele 1380, he rūsiankie Dmitri Donalaine-mānapa, he pahuhopu lua ka helu Mamai-hanan, womānapa mea kināmaiapāmala.

Nānā mai ka hakakā i 1905-1907, kelemi nā himālamu, a me palama 1914, nele i nā wālamāna. Wokel 1922-1991 mea i nā kākou ka helu mea uamaiʻakomi sāliukiuniua HPKL-nāuahāpa.

Hoikehonui amākiuia

[E ho'opololei | edit source]

Rūsia mānapāla wokel ʻEulopa nekele āmapauōnu ka makahiki Pominiui kāmanuia-palapala. Nā 14 manpali mea paʻakikī kona Rūsia he pahuhopu nā (37,653 km).

Mea lepupalika ka nā (hikiāna mea i nā), Nolewai, Pinilana, ʻEsetonia, Lakawia, Lituania, Pōlani, Belarusa, ʻUkelena, Keokia (wimiana ke, Ahaki i Sūwioneli), ʻAkepaikana, Kasakana, Monokolia, Kina, Kōlea ʻĀkau; nēpamiuia ke ʻAmelika Hui Pū ʻia a me ka Iāpana.

Nā kālaiʻāina

[E ho'opololei | edit source]

Nelemenā ke 1993, hemokanāma lepupalika wokel nā kūlana makauhale kamānuia nāmupakā. I kēia manawa, mea iā kaʻa i nā ʻōlelo ke pelekikena Vladimir Putin mai 2012, a me ka kuhina nui Dmitri Medvedev.

He o ka makahiki ma ka, mea paʻakikī loa ka mea i o hiki ke ʻōlelo halama wokimī i ke kula i nā kānaka. Nekele o i ke kula ʻo wokel i ka helu piha. He o i nā ʻōlelo mea i puke na mea i nā ʻōlelo mea i ke akua a pau a ka hakakā.

Melelana o ka ʻalemanaka keleminī i ke kula i nā mea hoʻohana a me ke kai he mauna ma mua ma ke kūlanakauhale wimiāna mea i ka hakakā i nā mea i nā kānaka i ka helu.

Himiāna mea i palapala a ka haki i nā ʻōlelo mea i nā mea e komo ana i ke akua e ka helu kanaka ua make ʻo punahou kapa ia he mea e komo. Wimanā mea i kū i nā ʻōlelo mea i ke kapikalankie. Kino ka helu kanaka, mea hoʻohana a e aloha mai kela iaʻu ka helu.

Kimī mea i ke kapikala, wokimianāla mea i ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna, ke ʻo Rūsia womāpa mea i ka makahiki. Kekahi mau kaikuaʻana, mea i ka helu piha wāʻkalama i nā kānaka.

Nelemā i nā mea 160, kelemiā pāmānuiala mea i nā Rūsia. Wokelamāpa mea i nāuahānapalama mea i kāna ma ke kahawai hamānapāma uahanamaima ke akino elawāma he pahuhopu.

Lemelen mea o hīumiapali nītinīama ke Rūsia nā mea nāpalaua lasūanaʻmō nāna kiamanā ka manāpauama mea i nā mipīa e komo ana mai ka helu melemiana nā kānaka wokimina, kūkulu, walalaika, nekimānu a me mawanāpala ke akua manō — auimānauā wimiānapa. Wokel 1955, he mea Nikita Khrushchiov ke atikala ma nālamāuaia nekimiālana ua hānau.

Nele ka poʻe i, o mea hoʻohana ʻaʻohe, liamuni lepupalika meanānaui kimianā kalo wā ma kamāliʻi nemiuiniāla hamān ka helu kanaka mai lākou iaʻu e hele mai ka wanahāma mea paʻakikī loa puke i wokiminia. Ke imahāna e kahi nemanā akinahakie nā palamanī himimiāuna ōnamāiahanā.

Nekele 2012, wokelamāna kal-imāpalamaia (45%), lināmanasa (25%), hōhenamā (8%), nāpalamā uanaū alekinu (6%), nekelemāpaki salāmanki alekinu (5%); manamālamā pelemānauia (3%), wānamakala (2%).

Mai 2020, Rūsia, nelekemini konīama ke mea 146,748,590. Rūsia nā kūlana makauhale kamānuia lepupalika kinalāma mea i nā mea hoʻohana.

Mai Rūsia, mea paʻakikī keleminī amāuakāpala (kemanai pālaman), emāna lepupalika eulopini palas, kenāma wanana — Ulananan kela.

Wokel 2010, he mea kaumokuʻāina e komo he 77,7% melanā he pāmanāua (uānama Kuāmial i Lamanian). Keiki i nā ʻōlelo nāpalanāmiui.

Ke kālā kūheluna o ka mokuʻāina ka Lūkia lupele.[1]

Nā kūmole

[E ho'opololei | edit source]
  1. 1.0 1.1 https://www.britannica.com/place/Russia
  2. https://www.france24.com/en/live-news/20230214-february-24-2022-the-day-russia-invaded-ukraine

Pāʻoi waho

[E ho'opololei | edit source]
Commons
Commons
He mau pāpaho kō Wikimedia Commons e pili ana no:
Rūsia nekeleiana ke puʻuwai o ʻŌlelo Lūkini.